فصل ۱ — ترمینال و سیستم فایل
ترمینال چیست و چرا توسعهدهنده به آن نیاز دارد؟ دستکاری فایل و پوشه: cp، mv، rm و find شِلها: bash، zsh و پیکربندی اولیه پیمایش: cd، pwd، ls و ساختار لینوکس فایلها: touch، cp، mv، rm و ln خواندن فایلها: cat، head، tail و less ادیتور ترمینال: nano و پایه vim جستجوی فایل: find در عمق لینکهای نمادین و سخت: ln آرشیو و فشردهسازی: tar، gzip، zip پایپها و xargs: زنجیره دستورها گلوبها و نقلقولها: قواعد نادرستکنندهی کار read: ورودی کاربر و argv در اسکریپتفصل ۲ — دسترسی و پردازش
مجوزهای فایل: chmod، chown و کاربران پردازشها: ps، kill، پسزمینه و سرویسهای systemd مجوزها در عمق: اعداد، umask و SUID کاربران، sudo و سرفایلهای ورود پردازشها در عمق: ps، top، nice و الگوها systemd: سرویسها، enable و journal cron در عمل: زمانبندی درست tmux: نشستهای پسزمینه پایدار متغیرهای محیط: export، فایلها و سررشتهها سناریوهای مجوز: webroot، deploy و دیتابیس storage blocks: mount، fstab و UUID حافظه و swap: free، OOM و تنظیم PATH و یافتن دستورها: which، type و aliasها cron پیشرفته: systemd timer و جایگزینهافصل ۳ — متن، جستجو و خط لوله
grep، pipe و متنپردازش: قدرت خط لوله یونیکس grep در عمق: الگوها، -r و رنگها sed: جایگزینی و ویرایش جریان awk: کار با ستونها و گزارشگیری cut، tr و paste: ابزارهای ریز متن jq: JSON در خط فرمان فایلهای فشرده: zgrep، zcat و بازبینی بدون استخراجفصل ۴ — سرور و نگهداری
SSH — اتصال امن به سرور و کلیدهای احراز مدیریت پکیج، کرون و نگهداری سرور SSH در عمق: config، tunnel و agent امنسازی SSH: پورت، کلید و fail2ban فایروال با ufw: پورتهای لازم فقط ابزارهای شبکه: curl، ping، ss و dig apt در عمق: نصب، repo و نگهداری دیسک و فایلسیستم: mount، LVM و فضای کامل مدیریت لاگها: journald، logrotate و تحلیل نظارت سبک: htop، df، uptime و آلارم ممیزی امنیتی سرور: چکلیست عملی اسکریپت bash درست: set، توابع و خطا تُنیم سرور: swappiness، محدودیت فایل و nginx پروژه پایانی: آمادهسازی VPS از صفر I/O و دیسک: iostat، iotop و finders نگهداری وباستک: nginx، php-fpm و اپ SSL با Let's Encrypt و تمدید بررسیهای دورهای: چکلیست هفتگیپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی — آمادهسازی سرور تازه برای میزبانی سایت
Linux & Terminal Tutorial
فصل ۳ — متن، جستجو و خط لوله
درس آموزشی
jq: JSON در خط فرمان
jq مثل awk برای JSON است؛ استخراج فیلد، فیلتر آرایه و بازنویسی — APIهای CLI و پاسخهای curl را با jq میخوانید.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
پایه
curl -s api | jq "." قالببندی؛ jq ".name" file — فیلد؛ jq ".items[0].title" تودرتو؛ -r خام (بدون quote).
-
۲
آرایهها
jq ".[] | .title" همه عناصر؛ jq ".items | length" شمارش؛ jq "[.[] | select(.price > 100)]" فیلتر — گزارش سریع از API.
-
۳
ساخت خروجی
jq "{id: .id, name: .name}" — آبجکت جدید؛ jq -s برای چند فایل؛ --arg برای متغیر — تبدیل فرمت داده برای اسکریپتها.
-
۴
ترکیب curl
شمارش خطاها: curl -s api | jq "[.data[] | select(.status == "error")] | length" — تحلیل پاسخ API در خط فرمان، بدون پایتون.
نکات مهم
- ◆ jq را نصب کنید؛ با JSON خط فرمان حیات شما میشود.
- ◆ -r برای رشته خام؛ بدون آن quote میماند.
- ◆ select فیلتر آرایه؛ length شمارش — دو تای پرکاربرد.
کد یا مسیر نمونه
curl -s https://api.github.com/repos/torvalds/linux | jq "{stars: .stargazers_count, forks: .forks_count}"
jq -r ".data[].email" response.json
jq ".items | map(select(.active)) | length" data.json
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!