فصل ۱ — ترمینال و سیستم فایل
ترمینال چیست و چرا توسعهدهنده به آن نیاز دارد؟ دستکاری فایل و پوشه: cp، mv، rm و find شِلها: bash، zsh و پیکربندی اولیه پیمایش: cd، pwd، ls و ساختار لینوکس فایلها: touch، cp، mv، rm و ln خواندن فایلها: cat، head، tail و less ادیتور ترمینال: nano و پایه vim جستجوی فایل: find در عمق لینکهای نمادین و سخت: ln آرشیو و فشردهسازی: tar، gzip، zip پایپها و xargs: زنجیره دستورها گلوبها و نقلقولها: قواعد نادرستکنندهی کار read: ورودی کاربر و argv در اسکریپتفصل ۲ — دسترسی و پردازش
مجوزهای فایل: chmod، chown و کاربران پردازشها: ps، kill، پسزمینه و سرویسهای systemd مجوزها در عمق: اعداد، umask و SUID کاربران، sudo و سرفایلهای ورود پردازشها در عمق: ps، top، nice و الگوها systemd: سرویسها، enable و journal cron در عمل: زمانبندی درست tmux: نشستهای پسزمینه پایدار متغیرهای محیط: export، فایلها و سررشتهها سناریوهای مجوز: webroot، deploy و دیتابیس storage blocks: mount، fstab و UUID حافظه و swap: free، OOM و تنظیم PATH و یافتن دستورها: which، type و aliasها cron پیشرفته: systemd timer و جایگزینهافصل ۳ — متن، جستجو و خط لوله
grep، pipe و متنپردازش: قدرت خط لوله یونیکس grep در عمق: الگوها، -r و رنگها sed: جایگزینی و ویرایش جریان awk: کار با ستونها و گزارشگیری cut، tr و paste: ابزارهای ریز متن jq: JSON در خط فرمان فایلهای فشرده: zgrep، zcat و بازبینی بدون استخراجفصل ۴ — سرور و نگهداری
SSH — اتصال امن به سرور و کلیدهای احراز مدیریت پکیج، کرون و نگهداری سرور SSH در عمق: config، tunnel و agent امنسازی SSH: پورت، کلید و fail2ban فایروال با ufw: پورتهای لازم فقط ابزارهای شبکه: curl، ping، ss و dig apt در عمق: نصب، repo و نگهداری دیسک و فایلسیستم: mount، LVM و فضای کامل مدیریت لاگها: journald، logrotate و تحلیل نظارت سبک: htop، df، uptime و آلارم ممیزی امنیتی سرور: چکلیست عملی اسکریپت bash درست: set، توابع و خطا تُنیم سرور: swappiness، محدودیت فایل و nginx پروژه پایانی: آمادهسازی VPS از صفر I/O و دیسک: iostat، iotop و finders نگهداری وباستک: nginx، php-fpm و اپ SSL با Let's Encrypt و تمدید بررسیهای دورهای: چکلیست هفتگیپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی — آمادهسازی سرور تازه برای میزبانی سایت
Linux & Terminal Tutorial
فصل ۴ — سرور و نگهداری
درس آموزشی
apt در عمق: نصب، repo و نگهداری
apt مدیر بسته دبیان/اوبونتو؛ repoهای ppa، pinning و auto-remove — نگهداری پاک سرور با apt شروع میشود.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
پایه
apt update (فهرست)؛ apt install pkg؛ upgrade آپدیت امن؛ full-upgrade با تعویض وابستگی؛ remove/purge (با config)؛ autoremove پاکسازی.
-
۲
جستجو و اطلاعات
apt search pkg؛ apt show pkg نسخه و وابستگیها؛ dpkg -l نصبشدهها؛ dpkg -L pkg فایلهای نصبشده.
-
۳
repo و PPA
/etc/apt/sources.list.d/ با .list؛ کلید GPG؛ اوبونتو add-apt-repository — repo شخص ثالث با احتیاط؛ آپدیت امنیتی unattended-upgrades فعال.
-
۴
hold و downgrade
apt-mark hold nginx نگهداشتن نسخه؛ unhold؛ apt install pkg=1.2.3 نسخه مشخص — rollback سریع بعد از آپگرید بد.
نکات مهم
- ◆ apt update قبل از هر install در اسکریپتها.
- ◆ unattended-upgrades برای وصلههای امنیتی خودکار.
- ◆ pkg را hold کنید تا deploy نسخه نپرد.
کد یا مسیر نمونه
sudo apt update && sudo apt install -y nginx
apt show nginx | head
sudo apt-mark hold nginx
sudo apt autoremove -y
sudo dpkg -l | grep -i mysql
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!