فصل ۱ — ترمینال و سیستم فایل

ترمینال چیست و چرا توسعه‌دهنده به آن نیاز دارد؟ دستکاری فایل و پوشه: cp، mv، rm و find شِل‌ها: bash، zsh و پیکربندی اولیه پیمایش: cd، pwd، ls و ساختار لینوکس فایل‌ها: touch، cp، mv، rm و ln خواندن فایل‌ها: cat، head، tail و less ادیتور ترمینال: nano و پایه vim جستجوی فایل: find در عمق لینک‌های نمادین و سخت: ln آرشیو و فشرده‌سازی: tar، gzip، zip پایپ‌ها و xargs: زنجیره دستورها گلوب‌ها و نقل‌قول‌ها: قواعد نادرست‌کننده‌ی کار read: ورودی کاربر و argv در اسکریپت

فصل ۲ — دسترسی و پردازش

مجوزهای فایل: chmod، chown و کاربران پردازش‌ها: ps، kill، پس‌زمینه و سرویس‌های systemd مجوزها در عمق: اعداد، umask و SUID کاربران، sudo و سرفایل‌های ورود پردازش‌ها در عمق: ps، top، nice و الگوها systemd: سرویس‌ها، enable و journal cron در عمل: زمان‌بندی درست tmux: نشست‌های پس‌زمینه پایدار متغیرهای محیط: export، فایل‌ها و سررشته‌ها سناریوهای مجوز: webroot، deploy و دیتابیس storage blocks: mount، fstab و UUID حافظه و swap: free، OOM و تنظیم PATH و یافتن دستورها: which، type و aliasها cron پیشرفته: systemd timer و جایگزین‌ها

فصل ۳ — متن، جستجو و خط لوله

grep، pipe و متن‌پردازش: قدرت خط لوله یونیکس grep در عمق: الگوها، -r و رنگ‌ها sed: جایگزینی و ویرایش جریان awk: کار با ستون‌ها و گزارش‌گیری cut، tr و paste: ابزارهای ریز متن jq: JSON در خط فرمان فایل‌های فشرده: zgrep، zcat و بازبینی بدون استخراج

فصل ۴ — سرور و نگهداری

SSH — اتصال امن به سرور و کلیدهای احراز مدیریت پکیج، کرون و نگهداری سرور SSH در عمق: config، tunnel و agent امن‌سازی SSH: پورت، کلید و fail2ban فایروال با ufw: پورت‌های لازم فقط ابزارهای شبکه: curl، ping، ss و dig apt در عمق: نصب، repo و نگه‌داری دیسک و فایل‌سیستم: mount، LVM و فضای کامل مدیریت لاگ‌ها: journald، logrotate و تحلیل نظارت سبک: htop، df، uptime و آلارم ممیزی امنیتی سرور: چک‌لیست عملی اسکریپت bash درست: set، توابع و خطا تُنیم سرور: swappiness، محدودیت فایل و nginx پروژه پایانی: آماده‌سازی VPS از صفر I/O و دیسک: iostat، iotop و finders نگه‌داری وب‌استک: nginx، php-fpm و اپ SSL با Let's Encrypt و تمدید بررسی‌های دوره‌ای: چک‌لیست هفتگی

پروژه عملی پایان دوره

پروژه پایانی — آماده‌سازی سرور تازه برای میزبانی سایت
Linux & Terminal Tutorial فصل ۲ — دسترسی و پردازش درس آموزشی

cron در عمل: زمان‌بندی درست

کرون اجرای دوره‌ای است: بکاپ شبانه، پاک‌سازی لاگ، گزارش — سینتکس و رفتار محیطی را درست بگیرید تا jobها بی‌سروصدا کار کنند.

مراحل قدم‌به‌قدم

  1. ۱

    سینتکس

    دستور crontab -e؛ پنج فیلد زمان: m h dom mon dow؛ * هر، */5 هر ۵ دقیقه، 0 3 * * * هر شب ۳؛ فهرست: crontab -l.

  2. ۲

    محیط کرون

    PATH کوتاه و شِل محدود است؛ مسیرهای مطلق بنویسید؛ MAILTO برای ایمیل خروجی یا ریدایرکت > /var/log/job.log 2>&1 — بدون لاگ، شکست نامرئی است.

  3. ۳

    timezone

    کرون با ساعت سرور؛ TZ=Asia/Tehran crontab -e یا در سرور timedatectl set-timezone — با ساعت تهران منطقی کنید.

  4. ۴

    قفل اجرا

    exec دوباره وقتی قبلی تمام نشده؟ flock در دستور: flock -n /tmp/backup.lock /path/script — جلوی هم‌پوشانی؛ برای jobهای طولانی الزامی.

نکات مهم

  • ◆ همیشه خروجی کرون را به فایل لاگ بفرستید.
  • ◆ مسیرهای مطلق در کرون؛ محیطش گم می‌شود.
  • ◆ flock برای جلوگیری از اجرای هم‌زمان دو instance.

کد یا مسیر نمونه

# crontab -e
MAILTO=""
0 3 * * * /usr/local/bin/backup.sh >> /var/log/backup.log 2>&1
*/10 * * * * flock -n /tmp/clean.lock /usr/local/bin/cleanup.sh
@reboot /usr/local/bin/startup.sh

# چک:
crontab -l
sudo systemctl status cron

پرسش و پاسخ این درس (۰)

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!

دیدگاه خود را بنویسید

کپچا

دیدگاه شما پس از تأیید مدیر نمایش داده می‌شود.