فصل ۱ — ترمینال و سیستم فایل
ترمینال چیست و چرا توسعهدهنده به آن نیاز دارد؟ دستکاری فایل و پوشه: cp، mv، rm و find شِلها: bash، zsh و پیکربندی اولیه پیمایش: cd، pwd، ls و ساختار لینوکس فایلها: touch، cp، mv، rm و ln خواندن فایلها: cat، head، tail و less ادیتور ترمینال: nano و پایه vim جستجوی فایل: find در عمق لینکهای نمادین و سخت: ln آرشیو و فشردهسازی: tar، gzip، zip پایپها و xargs: زنجیره دستورها گلوبها و نقلقولها: قواعد نادرستکنندهی کار read: ورودی کاربر و argv در اسکریپتفصل ۲ — دسترسی و پردازش
مجوزهای فایل: chmod، chown و کاربران پردازشها: ps، kill، پسزمینه و سرویسهای systemd مجوزها در عمق: اعداد، umask و SUID کاربران، sudo و سرفایلهای ورود پردازشها در عمق: ps، top، nice و الگوها systemd: سرویسها، enable و journal cron در عمل: زمانبندی درست tmux: نشستهای پسزمینه پایدار متغیرهای محیط: export، فایلها و سررشتهها سناریوهای مجوز: webroot، deploy و دیتابیس storage blocks: mount، fstab و UUID حافظه و swap: free، OOM و تنظیم PATH و یافتن دستورها: which، type و aliasها cron پیشرفته: systemd timer و جایگزینهافصل ۳ — متن، جستجو و خط لوله
grep، pipe و متنپردازش: قدرت خط لوله یونیکس grep در عمق: الگوها، -r و رنگها sed: جایگزینی و ویرایش جریان awk: کار با ستونها و گزارشگیری cut، tr و paste: ابزارهای ریز متن jq: JSON در خط فرمان فایلهای فشرده: zgrep، zcat و بازبینی بدون استخراجفصل ۴ — سرور و نگهداری
SSH — اتصال امن به سرور و کلیدهای احراز مدیریت پکیج، کرون و نگهداری سرور SSH در عمق: config، tunnel و agent امنسازی SSH: پورت، کلید و fail2ban فایروال با ufw: پورتهای لازم فقط ابزارهای شبکه: curl، ping، ss و dig apt در عمق: نصب، repo و نگهداری دیسک و فایلسیستم: mount، LVM و فضای کامل مدیریت لاگها: journald، logrotate و تحلیل نظارت سبک: htop، df، uptime و آلارم ممیزی امنیتی سرور: چکلیست عملی اسکریپت bash درست: set، توابع و خطا تُنیم سرور: swappiness، محدودیت فایل و nginx پروژه پایانی: آمادهسازی VPS از صفر I/O و دیسک: iostat، iotop و finders نگهداری وباستک: nginx، php-fpm و اپ SSL با Let's Encrypt و تمدید بررسیهای دورهای: چکلیست هفتگیپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی — آمادهسازی سرور تازه برای میزبانی سایت
Linux & Terminal Tutorial
فصل ۱ — ترمینال و سیستم فایل
درس آموزشی
پایپها و xargs: زنجیره دستورها
| خروجی یک دستور را ورودی بعدی میکند و xargs خطوط را به آرگومان تبدیل — پایه خطلوله یونیکسی؛ قدرت ترکیب دستورهای کوچک.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
پایپ
cat access.log | grep "404" | wc -l — شمارش ۴۰۴ها؛ ترتیب: هر دستور یک کار کوچک؛ خروجی متنی جریان است.
-
۲
xargs
find . -name "*.css" | xargs grep -l "color:" — xargs آرگومان میسازد؛ -0 برای نامهای با فاصله (find -print0)؛ -n 1 برای اجرای تکتک.
-
۳
wc و sort و uniq
wc -l شمارش خط؛ sort | uniq -c | sort -rn — فهرست تکرارها؛ تحلیل لاگ با این سهتایی رایگان است.
-
۴
tee و خروجی دوگانه
build.sh | tee build.log — دیدن و ذخیره همزمان؛ برای لاگ دیپلویها؛ 2>&1 خطاها را هم به استریم اصلی میبرد.
نکات مهم
- ◆ با echo یا head اول زنجیره را تست کنید.
- ◆ xargs با -0 برای نامهای فاصلهدار امن است.
- ◆ sort | uniq -c الگوی تحلیل شمارشها.
کد یا مسیر نمونه
grep "GET /api" access.log | awk "{print \$1}" | sort | uniq -c | sort -rn | head
find . -name "*.md" -print0 | xargs -0 grep -l "TODO"
./deploy.sh 2>&1 | tee deploy-$(date +%F).log
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!