فصل ۱ — ترمینال و سیستم فایل
ترمینال چیست و چرا توسعهدهنده به آن نیاز دارد؟ دستکاری فایل و پوشه: cp، mv، rm و find شِلها: bash، zsh و پیکربندی اولیه پیمایش: cd، pwd، ls و ساختار لینوکس فایلها: touch، cp، mv، rm و ln خواندن فایلها: cat، head، tail و less ادیتور ترمینال: nano و پایه vim جستجوی فایل: find در عمق لینکهای نمادین و سخت: ln آرشیو و فشردهسازی: tar، gzip، zip پایپها و xargs: زنجیره دستورها گلوبها و نقلقولها: قواعد نادرستکنندهی کار read: ورودی کاربر و argv در اسکریپتفصل ۲ — دسترسی و پردازش
مجوزهای فایل: chmod، chown و کاربران پردازشها: ps، kill، پسزمینه و سرویسهای systemd مجوزها در عمق: اعداد، umask و SUID کاربران، sudo و سرفایلهای ورود پردازشها در عمق: ps، top، nice و الگوها systemd: سرویسها، enable و journal cron در عمل: زمانبندی درست tmux: نشستهای پسزمینه پایدار متغیرهای محیط: export، فایلها و سررشتهها سناریوهای مجوز: webroot، deploy و دیتابیس storage blocks: mount، fstab و UUID حافظه و swap: free، OOM و تنظیم PATH و یافتن دستورها: which، type و aliasها cron پیشرفته: systemd timer و جایگزینهافصل ۳ — متن، جستجو و خط لوله
grep، pipe و متنپردازش: قدرت خط لوله یونیکس grep در عمق: الگوها، -r و رنگها sed: جایگزینی و ویرایش جریان awk: کار با ستونها و گزارشگیری cut، tr و paste: ابزارهای ریز متن jq: JSON در خط فرمان فایلهای فشرده: zgrep، zcat و بازبینی بدون استخراجفصل ۴ — سرور و نگهداری
SSH — اتصال امن به سرور و کلیدهای احراز مدیریت پکیج، کرون و نگهداری سرور SSH در عمق: config، tunnel و agent امنسازی SSH: پورت، کلید و fail2ban فایروال با ufw: پورتهای لازم فقط ابزارهای شبکه: curl، ping، ss و dig apt در عمق: نصب، repo و نگهداری دیسک و فایلسیستم: mount، LVM و فضای کامل مدیریت لاگها: journald، logrotate و تحلیل نظارت سبک: htop، df، uptime و آلارم ممیزی امنیتی سرور: چکلیست عملی اسکریپت bash درست: set، توابع و خطا تُنیم سرور: swappiness، محدودیت فایل و nginx پروژه پایانی: آمادهسازی VPS از صفر I/O و دیسک: iostat، iotop و finders نگهداری وباستک: nginx، php-fpm و اپ SSL با Let's Encrypt و تمدید بررسیهای دورهای: چکلیست هفتگیپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی — آمادهسازی سرور تازه برای میزبانی سایت
Linux & Terminal Tutorial
فصل ۴ — سرور و نگهداری
درس آموزشی
امنسازی SSH: پورت، کلید و fail2ban
SSH دروازه اصلی سرور است؛ چند تغییر در sshd_config و fail2ban حملات بیپایان را میبندند — چکلیست هر سرور تازه.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
تغییرات پایه
PermitRootLogin no؛ PasswordAuthentication no (فقط کلید)؛ Port 2222 (کاهش نویز لاگ، نه امنیت واقعی)؛ MaxAuthTries 3.
-
۲
fail2ban
apt install fail2ban؛ jail sshd با findtime/bantime — IPهای حملهکننده بلاک خودکار؛ fail2ban-client status sshd وضعیت.
-
۳
کلیدها و ادمینها
هر ادمین کلید خودش؛ authorized_keys را دستنخورده نگه دارید؛ revoke کلید جدی با حذف خط — کلیدها در هر ورود لاگ میشوند.
-
۴
چک وضعیت
last و lastb (ورودهای ناموفق)؛ journalctl -u ssh — اگر fail2ban نیست، حجم lastb حجم حمله را نشان میدهد.
نکات مهم
- ◆ PasswordAuthentication no پس از تست کلید.
- ◆ fail2ban نصب کنید؛ حملهها مدام میآیند.
- ◆ ورود root با کلید هرگز مستقیم نباشد.
کد یا مسیر نمونه
sudo nano /etc/ssh/sshd_config
# PermitRootLogin no
# PasswordAuthentication no
sudo systemctl restart ssh
sudo apt install fail2ban -y
sudo fail2ban-client status sshd
sudo lastb | head -10
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!