فصل ۱ — ترمینال و سیستم فایل

ترمینال چیست و چرا توسعه‌دهنده به آن نیاز دارد؟ دستکاری فایل و پوشه: cp، mv، rm و find شِل‌ها: bash، zsh و پیکربندی اولیه پیمایش: cd، pwd، ls و ساختار لینوکس فایل‌ها: touch، cp، mv، rm و ln خواندن فایل‌ها: cat، head، tail و less ادیتور ترمینال: nano و پایه vim جستجوی فایل: find در عمق لینک‌های نمادین و سخت: ln آرشیو و فشرده‌سازی: tar، gzip، zip پایپ‌ها و xargs: زنجیره دستورها گلوب‌ها و نقل‌قول‌ها: قواعد نادرست‌کننده‌ی کار read: ورودی کاربر و argv در اسکریپت

فصل ۲ — دسترسی و پردازش

مجوزهای فایل: chmod، chown و کاربران پردازش‌ها: ps، kill، پس‌زمینه و سرویس‌های systemd مجوزها در عمق: اعداد، umask و SUID کاربران، sudo و سرفایل‌های ورود پردازش‌ها در عمق: ps، top، nice و الگوها systemd: سرویس‌ها، enable و journal cron در عمل: زمان‌بندی درست tmux: نشست‌های پس‌زمینه پایدار متغیرهای محیط: export، فایل‌ها و سررشته‌ها سناریوهای مجوز: webroot، deploy و دیتابیس storage blocks: mount، fstab و UUID حافظه و swap: free، OOM و تنظیم PATH و یافتن دستورها: which، type و aliasها cron پیشرفته: systemd timer و جایگزین‌ها

فصل ۳ — متن، جستجو و خط لوله

grep، pipe و متن‌پردازش: قدرت خط لوله یونیکس grep در عمق: الگوها، -r و رنگ‌ها sed: جایگزینی و ویرایش جریان awk: کار با ستون‌ها و گزارش‌گیری cut، tr و paste: ابزارهای ریز متن jq: JSON در خط فرمان فایل‌های فشرده: zgrep، zcat و بازبینی بدون استخراج

فصل ۴ — سرور و نگهداری

SSH — اتصال امن به سرور و کلیدهای احراز مدیریت پکیج، کرون و نگهداری سرور SSH در عمق: config، tunnel و agent امن‌سازی SSH: پورت، کلید و fail2ban فایروال با ufw: پورت‌های لازم فقط ابزارهای شبکه: curl، ping، ss و dig apt در عمق: نصب، repo و نگه‌داری دیسک و فایل‌سیستم: mount، LVM و فضای کامل مدیریت لاگ‌ها: journald، logrotate و تحلیل نظارت سبک: htop، df، uptime و آلارم ممیزی امنیتی سرور: چک‌لیست عملی اسکریپت bash درست: set، توابع و خطا تُنیم سرور: swappiness، محدودیت فایل و nginx پروژه پایانی: آماده‌سازی VPS از صفر I/O و دیسک: iostat، iotop و finders نگه‌داری وب‌استک: nginx، php-fpm و اپ SSL با Let's Encrypt و تمدید بررسی‌های دوره‌ای: چک‌لیست هفتگی

پروژه عملی پایان دوره

پروژه پایانی — آماده‌سازی سرور تازه برای میزبانی سایت
Linux & Terminal Tutorial فصل ۱ — ترمینال و سیستم فایل درس آموزشی

لینک‌های نمادین و سخت: ln

لینک‌ها راه‌های اشاره به فایل؛ symlink برای نسخه‌بندی و مسیرهای خلاصه؛ hardlink برای سنجاق سطر — تفاوت را بدانید تا بکاپ و deploy راست باشد.

مراحل قدم‌به‌قدم

  1. ۱

    symlink

    ln -s /srv/app/releases/v12 /srv/app/current — deploy یعنی تغییر لینک current؛ ls -l با فلش <-؛ rm لینک نه هدف؛ unlink امن‌تر.

  2. ۲

    hardlink

    ln file1 file2 — دو نام برای یک inode؛ حذف یکی دیگری می‌ماند؛ برای دایرکتوری نمی‌سازند؛ در snapshotها و btrfs کاربرد دارد.

  3. ۳

    مسئله نسخه‌بندی

    الگوی releases/current استاندارد deploy است (capistrano-style)؛ rollback یعنی تغییر symlink به نسخه قبلی — بدون copy سنگین.

  4. ۴

    بکاپ و symlink

    tar لینک‌ها را به‌صورت لینک نگه می‌دارد (-h برای دنبال کردن)؛ rsync با -L یا -l — رفتار لینک در بکاپ را آگاهانه انتخاب کنید.

نکات مهم

  • ◆ deploy با symlink = rollback در یک ثانیه.
  • ◆ rm روی symlink فقط لینک را می‌برد.
  • ◆ در بکاپ رفتار لینک را با گزینه‌ها مشخص کنید.

کد یا مسیر نمونه

ln -s /srv/releases/v12 /srv/app/current
ls -l /srv/app/           # current -> v12
readlink /srv/app/current
ln -sfn /srv/releases/v13 /srv/app/current    # تعویض نسخه

پرسش و پاسخ این درس (۰)

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!

دیدگاه خود را بنویسید

کپچا

دیدگاه شما پس از تأیید مدیر نمایش داده می‌شود.