فصل ۱ — ترمینال و سیستم فایل
ترمینال چیست و چرا توسعهدهنده به آن نیاز دارد؟ دستکاری فایل و پوشه: cp، mv، rm و find شِلها: bash، zsh و پیکربندی اولیه پیمایش: cd، pwd، ls و ساختار لینوکس فایلها: touch، cp، mv، rm و ln خواندن فایلها: cat، head، tail و less ادیتور ترمینال: nano و پایه vim جستجوی فایل: find در عمق لینکهای نمادین و سخت: ln آرشیو و فشردهسازی: tar، gzip، zip پایپها و xargs: زنجیره دستورها گلوبها و نقلقولها: قواعد نادرستکنندهی کار read: ورودی کاربر و argv در اسکریپتفصل ۲ — دسترسی و پردازش
مجوزهای فایل: chmod، chown و کاربران پردازشها: ps، kill، پسزمینه و سرویسهای systemd مجوزها در عمق: اعداد، umask و SUID کاربران، sudo و سرفایلهای ورود پردازشها در عمق: ps، top، nice و الگوها systemd: سرویسها، enable و journal cron در عمل: زمانبندی درست tmux: نشستهای پسزمینه پایدار متغیرهای محیط: export، فایلها و سررشتهها سناریوهای مجوز: webroot، deploy و دیتابیس storage blocks: mount، fstab و UUID حافظه و swap: free، OOM و تنظیم PATH و یافتن دستورها: which، type و aliasها cron پیشرفته: systemd timer و جایگزینهافصل ۳ — متن، جستجو و خط لوله
grep، pipe و متنپردازش: قدرت خط لوله یونیکس grep در عمق: الگوها، -r و رنگها sed: جایگزینی و ویرایش جریان awk: کار با ستونها و گزارشگیری cut، tr و paste: ابزارهای ریز متن jq: JSON در خط فرمان فایلهای فشرده: zgrep، zcat و بازبینی بدون استخراجفصل ۴ — سرور و نگهداری
SSH — اتصال امن به سرور و کلیدهای احراز مدیریت پکیج، کرون و نگهداری سرور SSH در عمق: config، tunnel و agent امنسازی SSH: پورت، کلید و fail2ban فایروال با ufw: پورتهای لازم فقط ابزارهای شبکه: curl، ping، ss و dig apt در عمق: نصب، repo و نگهداری دیسک و فایلسیستم: mount، LVM و فضای کامل مدیریت لاگها: journald، logrotate و تحلیل نظارت سبک: htop، df، uptime و آلارم ممیزی امنیتی سرور: چکلیست عملی اسکریپت bash درست: set، توابع و خطا تُنیم سرور: swappiness، محدودیت فایل و nginx پروژه پایانی: آمادهسازی VPS از صفر I/O و دیسک: iostat، iotop و finders نگهداری وباستک: nginx، php-fpm و اپ SSL با Let's Encrypt و تمدید بررسیهای دورهای: چکلیست هفتگیپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی — آمادهسازی سرور تازه برای میزبانی سایت
Linux & Terminal Tutorial
فصل ۲ — دسترسی و پردازش
درس آموزشی
PATH و یافتن دستورها: which، type و aliasها
PATH مسیرهای جستجوی دستور است؛ which/type میگویند کدام نسخه اجرا میشود — تفاوت نسخه PHP/Node منبع باگهای deploy است.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
PATH
echo $PATH ترتیب جستجو؛ export PATH=$PATH:/opt/tools/bin افزودن؛ ترتیب مهم: اولین match برنده — نسخه خودساخته یا سیستمی؟
-
۲
which و type
which php؛ type -a php همه نسخهها؛ command -v برای اسکریپتها (پرتابپذیر) — قبل از اسکریپت، type کنید تا نسخه را بدانید.
-
۳
whatis و apropos
whatis cmd توضیح یکخطی؛ apropos keyword جستجوی دستورهای مربوطه — یافتن ابزار forgotten یادگیری.
-
۴
محیطهای جدا
nvm/rbenv مسیرشان را prepend میکنند — چرا php در ترمینال دیگر متفاوت است؛ dotfiles هر ماشین را یکسان کنید.
نکات مهم
- ◆ type -a همه نسخههای دستور را نشان میدهد.
- ◆ PATH اول به اول؛ نسخه لوکال را جلوتر بگذارید.
- ◆ اسکریپتها را با مسیر مطلق یا command -v چک کنید.
کد یا مسیر نمونه
type -a php
which node && node -v
export PATH="/usr/local/bin:$PATH"
command -v curl >/dev/null || { echo "curl نصب نیست"; exit 1; }
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!