فصل ۱ — ترمینال و سیستم فایل
ترمینال چیست و چرا توسعهدهنده به آن نیاز دارد؟ دستکاری فایل و پوشه: cp، mv، rm و find شِلها: bash، zsh و پیکربندی اولیه پیمایش: cd، pwd، ls و ساختار لینوکس فایلها: touch، cp، mv، rm و ln خواندن فایلها: cat، head، tail و less ادیتور ترمینال: nano و پایه vim جستجوی فایل: find در عمق لینکهای نمادین و سخت: ln آرشیو و فشردهسازی: tar، gzip، zip پایپها و xargs: زنجیره دستورها گلوبها و نقلقولها: قواعد نادرستکنندهی کار read: ورودی کاربر و argv در اسکریپتفصل ۲ — دسترسی و پردازش
مجوزهای فایل: chmod، chown و کاربران پردازشها: ps، kill، پسزمینه و سرویسهای systemd مجوزها در عمق: اعداد، umask و SUID کاربران، sudo و سرفایلهای ورود پردازشها در عمق: ps، top، nice و الگوها systemd: سرویسها، enable و journal cron در عمل: زمانبندی درست tmux: نشستهای پسزمینه پایدار متغیرهای محیط: export، فایلها و سررشتهها سناریوهای مجوز: webroot، deploy و دیتابیس storage blocks: mount، fstab و UUID حافظه و swap: free، OOM و تنظیم PATH و یافتن دستورها: which، type و aliasها cron پیشرفته: systemd timer و جایگزینهافصل ۳ — متن، جستجو و خط لوله
grep، pipe و متنپردازش: قدرت خط لوله یونیکس grep در عمق: الگوها، -r و رنگها sed: جایگزینی و ویرایش جریان awk: کار با ستونها و گزارشگیری cut، tr و paste: ابزارهای ریز متن jq: JSON در خط فرمان فایلهای فشرده: zgrep، zcat و بازبینی بدون استخراجفصل ۴ — سرور و نگهداری
SSH — اتصال امن به سرور و کلیدهای احراز مدیریت پکیج، کرون و نگهداری سرور SSH در عمق: config، tunnel و agent امنسازی SSH: پورت، کلید و fail2ban فایروال با ufw: پورتهای لازم فقط ابزارهای شبکه: curl، ping، ss و dig apt در عمق: نصب، repo و نگهداری دیسک و فایلسیستم: mount، LVM و فضای کامل مدیریت لاگها: journald، logrotate و تحلیل نظارت سبک: htop، df، uptime و آلارم ممیزی امنیتی سرور: چکلیست عملی اسکریپت bash درست: set، توابع و خطا تُنیم سرور: swappiness، محدودیت فایل و nginx پروژه پایانی: آمادهسازی VPS از صفر I/O و دیسک: iostat، iotop و finders نگهداری وباستک: nginx، php-fpm و اپ SSL با Let's Encrypt و تمدید بررسیهای دورهای: چکلیست هفتگیپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی — آمادهسازی سرور تازه برای میزبانی سایتcron پیشرفته: systemd timer و جایگزینها
systemd timer جایگزین مدرن cron است: لاگ در journal، وابستگی و جلوگیری از همپوشانی — و crontab.guru برای سینتکس.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
systemd timer
backup.service (Type=oneshot) + backup.timer با OnCalendar=*-*-* 03:00:00؛ enable --now timer؛ systemctl list-timers — لاگ با journalctl یکجا.
-
۲
OnCalendar syntax
daily/weekly کوتاه؛ OnCalendar=*:0/15 هر ۱۵ دقیقه؛ Persistent=true برای جبران اجرای ازدسترفته بعد خاموشی — مزیت بزرگ نسبت به cron.
-
۳
جلوگیری همزمانی
timer با خودش تداخل ندارد (systemd صف میکند)؛ برای جلوگیری با دستور دیگر، flock مانند cron — وابستگی با After= و Requires=.
-
۴
انتخاب
cron ساده و همهجا؛ timer برای سرویسهای جدی با لاگ/جبران — هر دو را بلد باشید؛ سرورهای مدیریتشده اغلب cron دارند.
نکات مهم
- ◆ systemd timer لاگ و Persistent دارد؛ مزیت جدی به cron.
- ◆ systemctl list-timers وضعیت همه زمانبندیها.
- ◆ سینتکس را با crontab.guru تست کنید.
کد یا مسیر نمونه
# /etc/systemd/system/backup.timer
[Unit]
Description=Nightly backup
[Timer]
OnCalendar=*-*-* 03:00:00
Persistent=true
[Install]
WantedBy=timers.target
sudo systemctl enable --now backup.timer
systemctl list-timers | head
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!